Žrjįr žingręšur Vilmundar Gylfasonar

Vilmundur GylfasonVilmundur Gylfason var stórmerkilegur mašur, framsżnn hugsjónamašur og langt į undan sinni samtķš ķ flestu. Undanfarnar vikur og mįnuši hefur mér oft oršiš hugsaš til hans - gagnrżni hans į spillingu į Alžingi og ķ stjórnkerfinu, hugmynda hans um meira  lżšręši ķ verki, breytt kosningafyrirkomulag og fleira sem streymdi frį žessum eldhuga og hugsjónamanni.

Žeir sem vilja kynna sér Vilmund nįnar eša rifja upp er bent į nżlega umfjöllun DV, vefsķšu Alžingis og ķtarlega umfjöllun Wikipediu.

Ég hef minnst į Vilmund nokkrum sinnum ķ bęši skrifum mķnum hér og athugasemdum hjį öšrum bloggurum, einkum žar sem veriš er aš fjalla um breytt landslag ķ stjórnmįlum og kosningum. Ķ morgun birtist grein ķ Morgunblašinu eftir Jón Baldvin Hannibalsson, žar sem hann nefnir eitt af barįttumįlum Vilmundar, beint kjör forsętisrįšherra. Ķ tilefni af žvķ gróf ég upp žrjįr žingręšur Vilmundar, tvęr frį nóvember 1982 og eina frį mars 1983. Varśš - žetta er löng lesning en įhugaverš er hśn.

Ķ fyrstu ręšunni frį 18. nóvember 1982 tilkynnir Vilmundur aš hann hafi sagt sig śr Alžżšuflokknum og bošar stofnun Bandalags jafnašarmanna. Ég held aš önnur ręšan, frį 23. nóvember 1982, sé ein sś fręgasta sem flutt hefur veriš į Alžingi Ķslendinga. Žarna var veriš aš ręša vantraust į rķkisstjórnina eins og gert var į Alžingi ķ gęr. Žvķ mišur į ég hvorki śtvarps- né sjónvarpsupptöku af ręšunni en margir muna eflaust eftir flutningi hennar, svo įhrifamikill var hann. Žrišja ręšan er frį eldhśsdagsumręšum 14. mars 1983, ķ ašdraganda kosninga sem haldnar voru 23. aprķl.

Žaš er stórmerkilegt aš lesa žessar ręšur, bera saman viš įstandiš eins og žaš er ķ dag og ķhuga skošanir Vilmundar og hugmyndir hans.

_______________________________________________________

18.11.1982
Sameinaš žing: 19. fundur, 105. löggjafaržing.
Umręšur utan dagskrįr

Vilmundur Gylfason:

Herra forseti. Žaš munu vera žinglegir sišir aš lįta forseta Sameinašs žings og hįttvirta alžingismenn um žaš vita, aš ég, 4. žingmašur Reykvķkinga, hef meš bréfi, dags. 18. nóvember 1982, til hįttvirts 2. žingmanns Reyknesinga, Kjartans Jóhannssonar, sagt skiliš viš minn gamla stjórnmįlaflokk, Alžżšuflokkinn, og telst žvķ ekki lengur til žingflokks žess flokks. Aš žvķ er séš veršur hefur žessi tilfęrsla engin įhrif į stöšu rķkisstjórnarinnar. Ég hef veriš og verš ķ stjórnarandstöšu og hygg aš svo sé einnig fariš meš minn gamla flokk. Žaš er, herra forseti, ęvinlega sįrt aš skilja viš samtök sem mašur hefur tekiš žįtt ķ af lķfi og įhuga, ekki vegna flokks heldur vegna fólks. En vindar lķfsins munu įfram velta um žrįtt fyrir žessa daga og žrįtt fyrir allt.

Jafnframt, herra forseti, hefur ķ dag veriš lögš fram žingsįlyktunartillaga um ašskilnaš framkvęmdavalds og löggjafarvalds og beina kosningu forsętisrįšherra. Žetta žingskjal  veršur eitt af stefnumįlum samtaka sem eru ķ undirbśningi og munu nefnast Bandalag jafnašarmanna. Ég vil žó skżrt taka fram, aš hér er ekki um aš ręša klofning af einu eša neinu tagi, eins og hįttvirtur 2. žingmašur Reyknesinga gat réttilega um ķ sjónvarpi ķ fyrrakvöld, žó ekki vęri nema žegar af žeirri įstęšu aš viš munum eiga samherja śr gamla flokkskerfinu žveru og endilöngu. Viš myndum bandalag gegn flokkunum. Žetta er tilraun sem kannski heppnast, kannski misheppnast. Žaš veršur aš koma ķ ljós. Innan tķšar veršur lögš fram mįlaskrį og nafnalisti mišstjórnar og enn sķšar verša framboš kynnt.

Herra forseti. Ķ žingskjali meš žingsįlyktunartillögu žeirri, sem lögš hefur veriš fram ķ dag, eru ritgeršir eftir tvo fręšimenn, hvorn ķ sinni grein, žį dr. Gylfa Ž. Gķslason og Ólaf Jóhannesson nśverandi hęstvirtan utanrķkisrįšherra. Žaš žarf aušvitaš ekki aš taka fram, aš birting žessara ritgerša, sem birtust ķ einhverju įgętasta og umbótasinnašasta tķmariti sinnar tķšar, tķmaritinu Helgafelli, įriš 1945, hefur engar frekari pólitķskar meiningar, heldur er hér leitast viš aš afla mįlstaš fylgis meš fręšilegum rökum. Vitaskuld skiptir mįli, aš inntak žessara ritgerša fer mjög saman viš hugmyndir ķ įlyktunargreinunum. Meira mįli skiptir žó, aš bįšir hinir ungu hįskólakennarar lögšu į žaš įherslu hvor meš sķnum hętti, en meš įherslu į žjóškjör, aš lżšręši stafaši hętta af óešlilegu flokkavaldi. Einmitt žetta veršur snar žįttur ķ heimspeki Bandalags jafnašarmanna, bandalagsins gegn flokkunum. Flokkavaldiš, hiš žrönga vald, hiš fįa fólk, hefur gert žessari žjóš og žessu landi of mikiš illt.

__________________________________________

Vilmundur Gylfason23.11.1982
Sameinaš žing: 20. fundur, 105. löggjafaržing. 88. mįl, vantraust į rķkisstjórnina.

Vilmundur Gylfason:

Herra forseti. Vęntanlegt Bandalag jafnašarmanna veršur andvķgt nśverandi rķkisstjórn. Ég stend žvķ aš vantrausti žvķ sem męlt hefur veriš fyrir hér ķ kvöld.

Veršžensla ķ landinu nemur nęstum 70%, erlendar skuldir landsmanna nema nęr 4 žśsund. Bandarķkjadölum į hvert mannsbarn, stjórnkerfiš er forspillt. Margir hįttvirtir alžingismenn hafa af žvķ starfa aš afla sér fylgismanna meš setu t.d. ķ bankarįšum og Framkvęmdastofnun rķkisins. Į mešan blęšir landinu og hafiš er ofnytjaš.

Nśverandi rķkisstjórn stendur fyrir friš. Hśn stendur fyrir žęr sögulegu sęttir sem Morgunblašiš bošaši į sinni tķš. Žar eru Alžżšubandalag, Framsóknarflokkur og Sjįlfstęšisflokkur, žó aš nokkrir žeirra séu aš forminu til fyrir utan vegna persónulegrar styggšar. Og innan mķns gamla flokks eru žau mörg, sem vilja fį aš vera meš, žrįtt fyrir vantraustiš ķ dag. Ég vķsa ķ vištal viš hįttvirtan žingmann Magnśs H. Magnśsson ķ Morgunblašinu fyrir hįlfum mįnuši.

En frišurinn ķ nśverandi hęstvirtri rķkisstjórn er frišur gegn fólkinu ķ landinu, frišur utan um ekki neitt. Žetta er frišur hins žrönga og lokaša flokkavalds, frišur til varnar völdum og hagsmunum. Žess vegna vęri best aš vantraustiš vęri samžykki og rķkisstjórnin fęri žegar frį. Hvaš svo?

Alžingi er skylt aš gera tvennt įšur en nęstu alžingiskosningar fara fram. Koma žvķ skikki į efnahagsmįl sem hęgt er, žó žaš sé aušvitaš žolinmęšisverk sem tekur tķma, og ganga frį frumvarpi til nżrrar stjórnarskrįr. Žetta vęri pólitķskt óhęfuverk aš efna til kosninga ķ skyndingu įšur en slķku verki er lokiš. Žess vegna į aš kjósa ķ vor, žó svo hiš žrönga valdakerfi sé nś ótt og uppvęgt aš efna ķ skyndingu til kosninga žegar žaš finnur hina žungu undirstrauma samfélagsins, hina hljóšlįtu og įbyrgu uppreisn gegn žvķ sjįlfu.

Žegar nśverandi hęstvirt rķkisstjórn, sem aušvitaš hefur ekki ašeins glataš trausti samfélagsins heldur einnig sjįlfstrausti og sjįlfsviršingu, hefur sagt af sér er žaš samt aš fara śr ösku ķ eld, ef einhver ķmyndar sér aš hįttvirtir žingmenn Geir Hallgrķmsson og Kjartan Jóhannsson rįši viš žau verkefni sem hęstvirtir rįšherrar Gunnar Thoroddsen og Svavar Gestsson hafa ekki rįšiš viš. Slęmt er žaš, en verra getur žaš veriš. Slķkt er aušvitaš engin lausn, ķ besta lagi brosleg hugmynd.

Nei, lausnin veršur aš vera öšruvķsi hugsuš. Viš reynum fyrst meirihlutastjórn į Alžingi. En vęntanlega mun žaš ekki reynast fęr leiš. Viš reynum žį minnihluta stjórn. Žaš er einnig ólķklegt aš žaš gangi, en žó ekki śtilokaš. Ef žaš bregst veršum viš aš mynda rķkisstjórn utanžingsmanna. Vitaskuld eru žeir hįttvirtir alžingismenn til, žverpólitķskt talaš, sem mundu sżna utanžingsstjórn fulla įbyrgš mešan veriš vęri aš koma skikki į efnahagsmįl, eftir žvķ sem hęgt er, og ganga frį drögum aš nżrri stjórnarskrį.

Ég treysti til slķkra verka t.d. hįttvirtum žingmanni Geir Gunnarssyni, Sighvati Björgvinssyni, Halldóri Įsgrķmssyni og Eyjólfi Konrįš Jónssyni. Į mešan žessu fęri fram eru hįttvirtir žingmenn Matthķas Bjarnason, Helgi Seljan, Stefįn Valgeirsson og Jón Hannibalsson aš dunda viš atkvęšaöflun ķ Framkvęmdastofnun rķkisins, bankarįšum rķkisbankanna og rįndżrum fjölskylduhįtķšum ķ Broadway.

Menn spyrja: Hver ętti aš veita slķkri utanžingsstjórn forstöšu? Ég treysti t.d. Jóhannesi Nordal sešlabankastjóra til žess, manni sem hefur veriš nķddur sem ķmynd kerfismennskunnar, en hefur nżveriš gert heilli rķkisstjórn og ónżtu valdakerfi skömm til meš žvķ aš freista žess aš halda uppi landslögum og réttum leikreglum ķ verštryggingarmįlum, mešan fyrirgreišslukerfiš hefur skolfiš og titraš, nķtt og nagaš og reynst ófęrt um einföldustu stjórnarathafnir.

Žeir hįttvirtu alžingismenn eru til, meira aš segja margir, sem mundu koma fram af fullri įbyrgš viš slķkar ašstęšur, žó svo flokkakerfiš, hin žrönga lokaša lįgkśra mundi aušvitaš segja nei.

Žetta um rķkisstjórn og vantraustiš. Samandregiš er svariš einfalt. Rķkisstjórnin er ónżt og į aš fara frį. Og brįšabirgšalögin, eignatilfęrslan vegna hinnar heimatilbśnu kreppu hins ónżta stjórnkerfis, eiga aušvitaš aš falla. Ef menn og samtök žeirra hafa samiš af sér, žį skulu stjórnvöld gefa samninga lausa. Žaš er einföld leiš, įbyrgšin til fólksins.

Menn hljóta aš sjį og skilja undirstrikun žeirrar stašreyndar aš valdakerfiš ķ landinu, hin žröngu og lokušu flokksvöld, hin fölsku völd hafa brugšist, žvķ aš stjórnmįlasamtök sem enn eru ekki formlega til žó undirbśningur sé vel į veg kominn, Bandalag jafnašarmanna, hafa ein stjórnmįlasamtaka sett fram skżrar tillögur um kjördęma- og stjórnarskrįrmįl.

Sķšan 1978 hefur setiš stjórnarskrįrnefnd undir forustu hęstvirts forsętisrįšherra. Žaš aš hann skuli enn sitja žar, žrįtt fyrir sitt viršulega embętti nś, lżsir miklum metnaši en lķtilli dómgreind.

Nżlega hafa hįttvirtir alžingismenn séš vinnugögn stjórnarskrįrnefndar. Vinnan er lķtils, jafnvel einskis virši. Žaš er umskrift į nokkrum gömlum greinum stjórnarskrįrinnar. Ekkert er komiš um nśtķmaleg įkvęši eins og eignarréttarhugmyndir eša mannréttindi minnihlutahópa, ekkert um frelsi til tjįningar eša hagsmunasamtök. Og aš žvķ er kjördęmamįliš sjįlft varšar er nefndin ķ sömu sporum og hśn var žegar hśn byrjaši.

Meš örfįum viršulegum undantekningum sitja žarna varšhundar valdsins, varšhundar hins žrönga flokksręšis og hugsa um sjįlfa sig og völd sķn, völdin gegn fólkinu ķ landinu. Vęntanlegt Bandalag jafnašarmanna hefur hins vegar flutt hér į Alžingi tillögur, sem ég veit aš varla eiga enn mikinn hljómgrunn ķ žessu skelfilega hśsi en ég er samt jafn sannfęršur um aš muni eiga fylgi aš fagna śt um hiš vķša og breiša land, ef tekst aš brjótast fram hjį varšhundum valdsins og til fólksins sjįlfs.

Viš leggjum til aš forsętisrįšherra sé kosinn beinni kosningu ķ tvöfaldri umferš ef ekki nęst hreinn meiri hluti ķ žeirri fyrri. M.ö.o., aš landiš verši eitt kjördęmi aš žvķ er tekur til framkvęmdavaldsins.

Viš leggjum til aš aš žvķ er tekur til löggjafarvaldsins verši kjördęmaskipun óbreytt.

Viš leggjum til aš algerlega verši skiliš milli löggjafarvalds og framkvęmdavalds, m.ö.o. aš störf hįttvirtra alžingismanna verši aš setja landinu almennar leikreglur og sķšan aš hafa eftirlit meš žvķ aš žessum almennu leikreglum sé fylgt.

Viš leggjum til aš mörkun utanrķkisstefnu, sem vitanlega er afar viškvęm fyrir eyland ķ Atlantshafinu mišju, verši af hendi Alžingis, enda verši annaš hęttulegt.

Og viš leggjum til aš žingrofsréttur verši afnuminn, m.ö.o. aš kosiš sé reglulega į fjögurra įra fresti. Žetta mun ķ senn leiša til styrkrar stjórnar og mikillar valddreifingar. Umfram allt eru žetta tillögur, žar sem hęgt er aš nį fullum og réttmętum sįttum milli žéttbżlis og dreifbżlis, ķ staš žess byggšastrķšs sem gamla flokkakerfiš įstundar um žessar mundir.

Vitaskuld eru aš hluta til tvęr žjóšir ķ landinu, sś sem byggir žétt og hin sem byggir dreift. Ekki mį gera of mikiš śr slķkri skiptingu, en žaš mį heldur ekki lķta fram hjį henni. Ķ žéttbżli er meiri žjónusta, erfišara aš komast śr og ķ vinnu, en samt um sumt meiri möguleikar. Ķ dreifbżli vķtt hugsaš er žessu öfugt fariš. Viš veršum aš taka tillit til žessara stašreynda og umfram allt nį fullum sįttum. Forsvarsmenn gamla flokkakerfisins vilja ekki sęttir. Žeir vilja ómerkilegt strķš. Žeir vilja strķš milli landshluta, ašstöšu til sinna eigin atkvęšaveiša.

Sś leiš sem vęntanlegt Bandalag jafnašarmanna leggur til er fęr. En hśn felur miklu meira ķ sér. Hśn felur žaš ķ sér aš flokksvöldin, völd nokkurra hundraša karla og kvenna ķ svoköllušum stjórnmįlaflokkum --- žar sem menn eru aušvitaš fyrst og fremst aš vernda ašstöšu ķ verkalżšshreyfingu eša verslunarrįši --- į fjölmišlum eša jafnvel ķ heimi lista og bókmennta verši brotin upp. Lżšręši verši gert virki og beint. Ekki ašeins į žessu sviši heldur mun fylgja ķ kjölfariš virki og raunverulegt lżšręši, ekki žröngt og lįgkśrulegt flokksręši ķ hinum smęrri einingum samfélagsins. Žetta eru m.ö.o. tillögur fyrir fólk, en ekki tillögur gegn fólki.

Hįttvirtir alžingismenn eiga ekki aš sitja ķ Kröflunefndum neins konar, ekki bankarįšum, ekki Framkvęmdastofnun rķkisins. Žeir eiga ekki aš sitja ķ śtvarpsrįši og įkveša hvaša varšhundur valdsins fęr aš tala um daginn og veginn eša stjórna valdhlżšnum umręšužįttum ķ sjónvarpi. Žetta lokaša valdakerfi veršur brotiš upp. Nś į rismikiš fólk, allt fólk aš fį sitt tękifęri. Nś skal bęlingin ķ hinu nišurnjörvaša flokkavaldi vera į burt.

Ég vil eindregiš hvetja žį sem į mįl mitt kunna aš hlżša aš kynna sér fyrsta žingskjal vęntanlegs Bandalags jafnašarmanna, žingskjal um hreinan ašskilnaš löggjafarvalds og framkvęmdavalds og beina kosningu forsętisrįšherra, og žį sérstaklega klassķskar ritgeršir žeirra Gylfa Ž. Gķslasonar og Ólafs Jóhannessonar. Žar er lżst meš ljósum hętti hinum raunverulegu vandamįlum ķslenskrar stjórnmįlasögu, hęttum sem stafa af hagsmuna- og flokkavaldi.

Annaš žingmįl vęntanlegs Bandalags jafnašarmanna er um žaš bil aš sjį dagsins ljós. Viš viljum gefa fiskverš frjįlst. Burt meš oddamanninn, burt meš rķkisvaldiš. Samningar manna og samtaka žeirra eiga aš vera frjįlsir. Menn og samtök žeirra eiga aš bera fulla įbyrgš į žvķ sem žeir eru aš gera og semja um. Ef hśsin semja um hęrra verš en žau geta greitt, žį eiga žau aš fara į hausinn. En rķkiš į ekki aš greiša žeim bakreikninga meš lękkušu gengi, hękkušu vöruverši fólksins ķ landinu. Viš viljum frelsi, frelsi fyrir litlar einingar. Viš viljum įbyrgš, įbyrgš fyrir einstaklinga og samtök žeirra. Viš viljum aš samningsgerš sé frjįls og viš viljum aš mašurinn sé frjįls.

Varšhundar valdsins eru vķšar, varšhundar hins žrönga og lokaša flokkakerfis. Menn spyrja af hverju viš ķ vęntanlegu Bandalagi jafnašarmanna tökum žį įhęttu sem viš gerum, žvķ aš ekki eigum viš mikla peninga og ekki eigum viš ašgang aš stofnunum valdsins.

Ég vil segja pólitķska dęmisögu. Eitthvert veigamesta frumvarp sem viš höfum stašiš fyrir hér į Alžingi er frumvarp til laga um heimild til handa starfsfólki į stęrri vinnustöšum aš semja sjįlft um kaup sitt og kjör eša hvaš annaš, žar meš talin félagsmįl og ašild aš stjórn eša eignarašild aš fyrirtękjum. Žessi hugsjón hefur vķša veriš kynnt į vinnustöšum og er óhętt aš segja aš fólk hafi sżnt henni įhuga. Žaš veit aš hér er veriš aš fjalla um aukin réttindi og aukin völd, aš vķsu dreifš, en žess sjįlfs.

Viš höfum žurft aš sęta žvķ, aš ķ gamla flokknum er eitthvert apparat sem žeir kalla verkalżšsmįlarįš. Žar sitja nokkrir tugir karla og kvenna sem meira og minna hafa atvinnu af störfum ķ žįgu verkalżšshreyfingar. Aftur og aftur hefur žetta fólk kolfellt aš gamli flokkurinn sem slķkur hafi nokkur afskipti af žessu mįli, nś sķšast fyrir nokkrum vikum. Viš vitum hins vegar aš žetta kerfi er rammfalski. Žetta fólk er ekki fulltrśar fyrir neinn nema sjįlft sig og hagsmuni sķna. Nś veršur aušvitaš aš įlykta afar varlega og ekki vil ég gera žessu fólki eša yfir höfuš nokkrum manni upp illar hvatir. En hagsmunavarsla af žessu tagi er stórhęttuleg. Og umfram allt stendur hśn framförum og frelsi fyrir žrifum.

Žessi litla dęmisaga segir mikla pólitķska sögu. Hśn er lżsing į hagsmunavörslu gamla flokkakerfisins eins og žaš leggur sig. Helsti talsmašur gegn žessu frumvarpi į Alžingi hefur veriš hįttvirtur žingmašur Gušmundur J. Gušmundsson. Ķ vaxtamįlum gengur hann ekki erinda sķns fólks, svo mikiš er vķst. Og ég vil bęta viš, aš žrįtt fyrir žetta og žrįtt fyrir allt eru aušvitaš góšar taugar ķ mķnum gamla flokki. En žessi žrönga hagsmunavarsla er ekki ašeins ósęmileg, hśn er beinlķnis andlżšręšisleg. Hin žröngu flokksvöld teygja arma sķna vķša. Yfirstéttin hér į hinu hįa Alžingi, dyggilega studd varšhundum valdsins, ekki sķst į rķkisfjölmišlum og flokksblöšum, hefur sķna siši og sinar leikreglur. Og ég vil bęta žvķ viš aš veriš er aš lżsa reglu žó svo aš frį henni séu veigamiklar undantekningar.

Žiš hafiš heyrt žį hér ķ kvöld metast um žaš hver hafi skrökvaš mest aš žjóšinni į įrum įšur og hver minnst. Allir hafa žeir nokkuš til sķns mįls, satt er žaš. Svo koma žeir fjallhlašnir skżrslum śr Žjóšhagsstofnun og lesa veršbólgutölurnar sķnar. Žeir eru ekki ósammįla um neitt sem mįli skiptir. Ķ raun og veru eru žeir allir eins. Munurinn er ašeins sį, aš sumir eru rįšherrar en ašrir vilja vera rįšherrar.

Ég vil segja sögu um hegšan valdakerfisins, ašferširnar sem žaš hefur til žess aš halda uppreisnarmönnum nišri, gagnrżni śti. Eftir myndun nśverandi rķkisstjórn kom fljótlega 1. mars 1980. Žį įtti aš leišrétta vexti samkvęmt lögum um efnahagsmįl, Ólafslögum svoköllušum. Ég baš um oršiš utan dagskrįr til aš spyrja hęstvirtan bankamįlarįšherra, Tómas Įrnason, hverju žaš sętti aš žaš hefši ekki veriš gert. Lögbrjóturinn kom ķ žennan ręšustól og hafši nįnast žaš mikilvęgast aš segja, aš umręšur utan dagskrįr vęru hvimleišar og spilltu fyrir ešlilegum žingstörfum, --- ešlilegum žingstörfum, sagši lögbrjóturinn. Og uppistašan ķ frétt Rķkisśtvarpsins žį um kvöldiš var svofelld:

„Alexander Stefįnsson", sį sem var hér įšan, „sem gegndi starfi forseta Nešri deildar ķ fjarvist Sverris Hermannssonar, sagši śr forsetastóli aš žessi umręša sżndi naušsyn žess aš endurskoša reglur Alžingis viš umręšur utan dagskrįr."

Žetta var žjóšinni sagt um umręšur um lögbrot į hinu hįa Alžingi. Svona dęmi mį taka endalaust.

Annaš dęmi er mešferš valdsins į hįttvirtum žingmanni, Gušrśnu Helgadóttur, žegar hśn reyndi aš halda į lofti mannréttindum erlends pilts sem hingaš kom til lands sem gestur. Valdiš, fjölmišlarnir hafši engan įhuga į prinsippinu, rétti mannsins til aš hlżša samvisku sinni. Žeir hundeltu hins vegar hįttvirtan žingmann meš sitt eina įhugamįl: Hvaša įhrif hefur žetta upphlaup, žessi uppįkoma į stöšu valdsins ķ landinu?

Žrišja dęmiš um mešferš hins samtryggša valds į okkur, sem sjįum ķ gegnum žetta nęfuržunna og brothętta kerfi, sem samanstendur af nokkrum hundrušum karla og kvenna: Sżslumašur einn lętur įn heimildar og umbošs Rķkisśtvarpiš hafa eftir sér róg um nżlįtna erlenda stślku og sęrša systur hennar eftir harmleik erfišari en tįrum taki.

Spurt er į Alžingi hvort rįšuneytiš hafi séš įstęšu til aš gera athugasemd viš žessa framkomu, en įšur hafši Blašamannafélag Ķslands, ein valddruslan til, įlyktaš til varnar sżslumanni. Valdakerfiš bannar žessa fyrirspurn og ętlar ennfremur aš brjóta landslög į spyrjanda meš žvķ aš lįta banniš ekki koma til atkvęšagreišslu samdęgurs eins og landslög žó męla skżrt fyrir um.

Žetta er ašferš sem rķkisfjölmišlar og flokksblöš taka fullan žįtt ķ til žess aš lįta gagnrżni lķta śt sem gķfuryrši og upphlaup. Valdakerfinu tókst žó ekki atlagan aš žessu sinni žvķ aš flokksbręšur stóšu meš, žó meš hangandi haus vęri, umfram allt Alžżšubandalagiš žó meš. Žaš mun hafa veriš verk hęstvirts fjįrmįlarįšherra Ragnars Arnalds. Mį upplżst fólk ķ landinu standa ķ žakkarskuld viš hann fyrir žaš, aš žessi aflaga valdakerfisins aš einstaklingi geigaši. Tveir fyrrum flokksbręšur stóšu hins vegar upp og žurftu endilega, um leiš og žeir afsakandi tilkynntu aš žeir vęru mešmęltir, aš flytja įstarjįtningar til valdsins, segja aš žeir vęru nś samt į móti efni fyrirspurn, meš rógi valdsins. Og eitt stórmenniš sat žess utan hjį. Į žeim degi, žeirra sem ég žekki, var Alžżšuflokkurinn gamli lįgkśrulegastur.

En hiš žrönga flokksvald smżgur vķšar. Meira aš segja į bókmenntasvišinu vilja žeir taka af okkur rįšin, segja okkur hver er skįld og hver ekki. Og nś snż ég blašinu viš.

Į Morgunblašinu, sem aušvitaš er žvķ mišur óupplżst og žröngt flokksblaš ķ vondum skilningi oršsins, hefur žó svona veriš ort ķ sķšustu bók höfundar:

Ķ svipnum hans sé ég ęsku okkar
og eitthvaš svo viškvęman sumarstreng,
viš skiljum vart žessi óblķšu örlög,
sem ętla sér, vinur, žinn góša dreng.

Viš uxum śr grasi meš glitrandi vonir
en gleymdum oftast aš hyggja aš žvķ
aš žaš er ekki sjįlfsagt aš sólin rķsi
śr sę hvern einasta dag eins og nż.

Og veröldin kom eins og vorbjört nóttin
meš vinalegt bros og gleši til žķn,
og lķfiš kom einnig meš ótal drauma
ķ óvęnta franska heimsókn til mķn.

Nś bķšum viš žess aš brįšum komi
žessi broslausi dagur --- og svo žetta högg.
Žegar lķf okkar er aš lokum ašeins
eitt lķtiš spor ķ morgundögg.

Svona yrkir ekki nema ljóšsnillingur, mešal žeirra fremstu į tungunni sem nś eru til. En žetta žrönga og lokaša flokkakerfi, --- hafiš žiš hugsaš um žaš? --- hefur lagst į hann vegna stöšu hans. Viš bjuggum meira aš segja til oršiš „sįlmaskįld" sem hįšsyrši. Jafnvel į žessu sviši lįta žeir fólk ekki ķ friši. Žaš skal breytast, žaš veršur aš breytast. Viš viljum gera uppreisn, en uppreisn innan žess ramma sem stjórnskipunin gerir rįš fyrir og aldrei öšruvķsi. Viš viljum gera uppreisn ķ grasrótinni śti į mešal fólks. Viš treystum žvķ aš fólkiš vilji. Viš myndum ekki flokk, aldrei framar flokk, heldur laustengt bandalag laustengdra samtaka karla og kvenna, žar sem žaš ręšur mišaš viš höfšatölu. Viš vitum um okkar vanda. Hann er sį aš žó aš viš séum ķdealistar ķ dag, žį getum viš veriš oršin stofnun fyrr en varir. Engin hugsjón nęr nema įkvešnum aldri, žį veršur hśn stofnun. Žess vegna veršum viš alltaf aš vita, vęntanlegir žįtttakendur ķ Bandalagi jafnašarmanna, aš žó sś žörf sé fyrir okkur ķ dag, žį er langt frį žvķ aš sś žörf vari til eilķfšarnóns. Žaš kemur kannski fljótt og kannski seint, en žaš kemur aš žvķ aš viš förum aš žvęlast fyrir eins og gamla flokkakerfiš gerir ķ dag. Žetta veršum viš aš vita.

Žeir munu rįšast aš okkur meš upphrópunum, meš žvķ aš loka fjölmišlunum. Žeir munu reyna aš hęša okkur, reyna aš lįta allt lķta śt sem upphlaup eša gķfuryrši. Ég nefni dęmi. Hęstvirtur rįšherra, Svavar Gestsson, segir į fundi flokks sķns aš fram séu aš koma mörg aukaframboš. Ég endurtek, aukaframboš. Hugsiš ykkur mannfyrirlitninguna, žį fyrirlitningu į skošunum annarra sem felst ķ žessu litla orši. Og lķklegt er aš fjölmišlakerfiš kaupi žetta valdsins orš. Aušvitaš vill Svavar Gestsson aš ašeins hann sjįlfur og Geir Hallgrķmsson séu ķ ašalframbošum svo aš žeir geti metist į um žaš hvor hafi skrökvaš meira og žrasaš svolķtiš um NATO. Žetta er žeirra kerfi og žeirra vald. Viš hin erum aukapersónur, --- kannski auka-Ķslendingar.

Žeir mega kalla vęntanlegt bandalag sérframboš. En viš eigum von og kannski erum viš von. Viš treystum žvķ aš fólkiš ķ landinu sjįi ķ gegnum valdhrokann, hiš nišurnjörvaša vald meš sama hętti og viš gerum sjįlf. Viš höfum nefnt lausnir, en žęr lausnir snśast aušvitaš einvöršungu um svokölluš stjórnmįl. Eftir sem įšur er žaš einstaklingurinn, gleši hans og sorgir sem mestu mįli skiptir. Hann er sjįlfur bęrastur til aš rįša fram śr eigin mįlum. Til žess žarf hann ašeins žolanlegar ašstęšur, frelsi og friš.

Ég žakka žeim sem hlżddu.

_________________________________________

Vilmundur Gylfason14.03.1983
Sameinaš žing: 66. fundur, 105. löggjafaržing.
Almennar stjórnmįlaumręšur

Vilmundur Gylfason:

Herra forseti. Undanfariš hefur veriš starfaš į Alžingi daga og nętur. Hįttvirtir alžingismenn, sem margir hverjir hafa žann meginstarfa aš sitja ķ sjóšum, nefndum og rįšum rķkisins og śtdeila žašan fjįrmagni og greiša įn sjįanlegs įgreinings į milli flokka og fylkinga, eru nś allt ķ einu uppteknir į daginn og helst į nóttunni lķka viš aš setja lög. Viš žessar ašstęšur er lagavinnan aušvitaš hrošvirknisleg og ķ ólagi, en žaš skiptir žó ekki meginmįli. Fjórflokkarnir eru aš fara ķ kosningar og aš kosningum loknum ętla žeir ekki fyrst og fremst aš setja lög, hvorki į daginn né nóttunni, heldur skipta upp į nżtt stjórnum, nefndum og rįšum į milli flokkanna ķ ljósi kosningaśrslita og halda sķšan įfram meš nįkvęmlega sama hętti og veriš hefur.

Žaš sem viš erum aš horfa į er svišsetning til varnar hagsmunum. Fari svo aš flokkarnir fjórir sigri ķ žessum kosningum meš einum eša öšrum hętti er alveg ljóst aš įfram veršur haldiš meš nįkvęmlega sama og óbreyttum hętti. Žį skipta kosningar ķ sjįlfu sér ekki mįli og ekki kosningaśrslitin. Žeir skipta ašstöšunni į milli sķn. Sjįlfstęšisflokkurinn ķ öllum sķnum brotabrotum, žar sem Žorsteinn Pįlsson hefur žaš hlutverk aš koma hįttvirtum žingmanni Eggert Haukdal inn į žing og styrkja žar meš Framkvęmdastofnun rķkisins og žar sem Pįlmi Jónsson hefur žaš hlutverk aš koma hįttvirtum žingmanni Eyjólfi Konrįš Jónssyni inn į žing og styrkja žar meš stjórnarandstöšuna, sį flokkur mun annašhvort reyna aš mynda stjórn meš Framsóknarflokki eša, sem er lķklegra, Alžżšubandalagi og svo skipta žeir ašstöšunni į milli sķn. Žetta mun gerast nema nżtt afl komi til.

Gjaldžrot stjórnmįlaflokkanna nś, žegar rķkisstjórn dr. Gunnars er aš hrökklast frį, blasir viš. Og viš skulum muna aš sama geršist meš sķšustu meirihlutastjórn og žį nęstsķšustu. Žeir kenna žvķ nśna um aš žeir hafi misst meiri hluta ķ annarri žingdeildinni. Žetta er aušvitaš rangt. Slķkur örlagavaldur er hįttvirtur žingmašur Eggert Haukdal ekki. Rķkisstjórn Ólafs Jóhannessonar hafši meiri hl. og mistókst samt. Rķkisstjórn Geirs Hallgrķmssonar hafši mikinn meiri hluta. Hśn var sś sterka stjórn, sem hęstvirtur rįšherra Steingrķmur Hermannsson įkallar nś ķ tķma og ótķma, og mistókst samt einnig.

Žaš veršur aš leita dżpri skżringa į mistökum ķ stjórnarfari og efnahagslķfi heldur en ķ hįttvirtum žingmanni Eggert Haukdal, sem fjórflokkakerfiš hefur gert aš skįlkaskjóli ógęfu sinnar. Stjórnmįlaflokkarnir sjįlfir eru žröngar valdastofnanir sem standa ekki lengur fyrir stjórnmįlaskošanir, heldur fyrst og fremst fyrir hagsmunavörslu og žessa hagsmuni verja žeir af oddi og egg. Žeir eru stofnanir, en ekki hreyfingar. Ég spyr --- og hugsi menn sig nś vandlega um: Hver er munurinn į stjórnmįlaskošun hįttvirts žingmanns Matthķasar Bjarnasonar og Gušmundar J. Gušmundssonar? Ég hef starfaš hér ķ fjögur įr og ég svara: Enginn.

Ef žetta er svo, af hverju eru fjórflokkarnir žį aš bjóša fram ķ fernu lagi, žegar allir vita aš aš afloknum kosningum geta žeir ekki myndaš rķkisstjórn nema sem veršur nįkvęmlega eins og sś sem nś er aš hrökklast frį? Svariš er aš höfušskżringin į žessu skošanalega öngžveiti er hin bitra barįtta um yfirrįšin yfir sjóša- og skömmtunarvaldinu. Oršum spurninguna öšruvķsi: Hversu mikiš af žvķ valdakerfi sem eftir er ķ Sjįlfstęšisflokki rekur sig beint til yfirrįša žeirra og fjįrmagnsskömmtunar ķ Framkvęmdastofnun rķkisins eša rķkisbönkum --- og Framkvęmdastofnun žóttumst viš žó ętla aš leggja nišur fyrir mörgum įrum --- og hvaš eigum viš hin aš gera, sem höfum skömm og andstyggš į žeim atkvęšakaupum sem žar og annars stašar fara fram, stöndum fyrir utan žetta, viljum breyta žvķ, en ekki og aldrei taka žįtt ķ žvķ?

En žarna er komiš aš kjarna mįlsins. Fjórflokkarnir eru ķ höfušatrišum allir eins. Žeir eru ekki valkostur hver gegn öšrum. Blębrigšamunur skošana er meiri innan žeirra en į milli žeirra.

Žeir segja aš viš ašstandendur Bandalags jafnašarmanna séum aš spila į upplausnina, kynda undir óįnęgju, safna um okkur óįnęgšu fólki, eins og svo smekklega er oršaš, en viš spyrjum: Hver ber įbyrgšina į žvķ hvernig komiš er?

Aušvitaš erum viš, sem stöndum aš Bandalagi jafnašarmanna, gagnrżnin į stjórnarfariš samhliša bjartsżni į möguleika og getu fólksins ķ žessu landi. En mörg undanfarin įr hefur į vegum flokkakerfisins veriš unniš aš breytingum į stjórnarskrį lżšveldisins. Įrangurinn hefur séš dagsins ljós og veriš samžykktur hér, en bęši ķ miklum flżti og aš undangenginni lķtilli kynningu į mešal almennings. Įrangurinn er sį einn aš žvķ er stjórnkerfiš varšar aš fjölga į alžingismönnum ķ 63. Įrangurinn er sį einn. Žegar til įtti aš taka gat flokkakerfiš ekki komiš sér saman um neitt annaš og ekki vegna hugsjóna, heldur vegna hagsmuna. Žetta frumvarp  er fullkomin blekking, tilraun flokkakerfisins til aš skrökva žvķ aš žjóšinni aš eitthvert samkomulag hafi nįšst ķ mįli žar sem ekkert samkomulag hefur nįšst nema um žaš aš fjölga hįttvirtum žingmönnum um žrjį. Žaš er allt og sumt.

Viš höfum veriš aš lifa mestu aflaįr ķ sögu lżšveldisins. Viš erum matvęlaframleišendur į landinu og sjónum. Viš höfum öll tękifęri til žess aš byggja upp heilbrigt samfélag hins dreifša valds, hinna smįu eininga réttlętis, jafnašar og mannlegrar reisnar. Samt horfum viš į gegndarlausa skuldasöfnun, óvišrįšanlega veršbólgu, efnahagskerfi sem er óheišarlegt --- ég nefni skattsvik og óešlilegar pólitķskar fyrirgreišslur og stjórnkerfi žar sem Alžingi er og hefur veriš ķ fullkominni upplausn. En viš viljum aš allt öšruvķsi sé fariš aš.

Viš viljum aš algerlega verši skiliš į milti löggjafarvalds og framkvęmdavalds, aš žeir sem eru kjörnir til löggjafarstarfa setji landinu lög og leikreglur og hafi eftirlit meš framkvęmd žeirra, aš komiš sé ķ veg fyrir žau ósęmilegu atkvęšakaup og žį śtdeilingu pólitķskra greiša sem nś į sér staš og hefur įtt sér staš. --- Fólk veit aušvitaš mismikiš um störf Alžingis, en ég get upplżst aš hér um sali ganga hįttvirtir žingmenn sem sjaldan eša aldrei flytja lagafrumvörp, en žar sem vķxlabunkarnir standa śt śr töskunum. Hér frammi į gangi er rekki fyrir dagblöš og fyrir óśtfyllt vķxileyšublöš. Vissum viš žó ekki aš Alžingi vęri višskiptabanki.

En žaš sem veršur aš skiljast er hvernig žetta kerfi, žetta samkrull löggjafarvalds og framkvęmdavalds, hefur valdiš félagslegri og efnahagslegri ógęfu. Alžingi žarf aš setja lög ķ veršbólgusamfélagi, t.d. um stig vaxta mišaš viš veršbólgu, en hvernig į Alžingi aš geta žaš žegar annar hver hįttvirtur alžingismašur situr viš žaš į morgnana aš skammta fjįrmagn śr sjóšakerfinu, hvort sem žaš heitir Framkvęmdastofnun, rķkisbankar eša eitthvaš annaš?

Žaš er žetta sem hefur ekki gengiš upp, hefur meira og minna lamaš alla hagstjórn, gert stjórnsżsluna forspillta og hefur t.d. gert prófkjörin vķša svo bitur og ofsafengin sem raun ber vitni. Flokkarnir gömlu eru ekki aš takast į um stjórnmįlaskošanir, heldur um ašgöngumiša aš skömmtunarkerfinu.

Viš viljum jafna kosningarrétt meš žvķ aš ķ staš žingkjörs og žingręšisrķkisstjórnar komi žjóškjör og žjóšręši, m.ö.o. aš forsętisrįšherra sé kosinn beinni kosningu meš einu og jöfnu atkvęši allra, įn tillits til bśsetu, ķ tvöfaldri umferš, hljóti enginn meirihluta ķ žeirri fyrri. Meš žessu er kosningarréttur raunverulega jafnašur aš svo miklu leyti sem hęgt er og um getur nįšst skynsamlegt samkomulag. Ég spyr einfaldrar spurningar, įn žess aš leggja dóm į žann mann aš öšru leyti: Hver kaus hęstvirtan nśverandi forsętisrįšherra til slķkrar stöšu ķ des. 1979?

Viš leggjum til aš, aš žessu gjöršu, sé hagur hinna dreifšu byggša réttur meš žvķ aš hafa kjördęmaskipan og tölu žingmanna óbreytta. Meš žessu į aš nįst fullkominn frišur og skynsamlegt jafnvęgi milli žéttbżlis og dreifbżlis, stjórnkerfi ķ okkar stóra landi sem leišir annars vegar til styrkari efnahagsstjórnar og hins vegar mikillar valddreifingar til landshluta og sveitarfélaga.

Fjórflokkarnir snśast aušvitaš gegn žessum hugmyndum. Žeir segja aš veriš sé aš afnema žingręšiš. Žetta er śtśrsnśningur og oršaleikur. Aš žvķ er tekur til rķkisstjórnar er veriš aš leggja til žaš eitt aš hana kjósi žjóšin en ekki žingiš, enda mį nś segja aš žinginu hafi tekist misjafnlega til. Žaš er breytingin sem veriš er aš leggja til. En ašalatrišiš er žó hitt, aš fjórflokkarnir vita aš ef skiliš veršur į milli löggjafarvalds og framkvęmdavalds er um leiš klippt į hin spilltu og óešlilegu flokkavöld. Žį verša t.d. flokkablöšin ekki lengur rekin af pólitķskum sjóšum. Žį mun ašstöšubraskiš a.m.k. minnka.

Viš skulum ęvinlega hafa hugfast aš rķkisbankarnir ķ žessu landi eru eldri en sósķalismi, enda mundi heišarlegur heišursmašur eins og hįttvirtur žingmašur Birgir Ķsleifur Gunnarsson ekki taka til mįls eins og hann gerši hér ķ kvöld aš tala um Weimarlżšveldiš og Adolf Hitler --- žannig tala ekki sómamenn --- nema mikla hagsmuni sé veriš aš verja.

Sem žįttur ķ sömu valddreifingarhugmyndum leggjum viš til aš žegar menn og konur greiša atkvęši ķ kosningum geti žau merkt viš og rašaš upp į lista --- tekiš einstaklinga af einum eša fleiri listum --- allt upp ķ tölu kjörinna žingmanna. Slķkar hugmyndir viljum viš śtfęra um samfélagiš allt. Slķk tillaga fjallar aušvitaš um aš flokkakerfiš ķ landinu er ekki lengur męlikvarši į lķfsskošanir fólks og langanir. Ef einhverjir vilja t.d. kjósa konur sérstaklega eša einhver sjónarmiš önnur, žį skipta žau sjónarmiš mįli og eiga sinn lżšręšislega rétt. Allt er žetta hęgt og žetta er skynsamlegur valkostur gegn uppgjöf og upplausn flokkanna fjögurra.

Viš trśum žvķ, aš hljóti žessar hugmyndir brautargengi fólksins ķ landinu muni félagskerfiš einnig taka örum breytingum, lżšręši aukast og įbyrgš aukast. Viš trśum žvķ, aš viš séum valkostur gegn flokkakerfi sem var ešlilegt į sinni tķš, en er žaš ekki lengur. Annašhvort gerist aš hugmyndir okkar hljóta brautargengi eša hin félagslega stöšnun heldur įfram og upplausn fjórflokkanna heldur įfram.

Hin heimatilbśna kreppa, sem žeir tala um, hiš heimatilbśna vonleysi, į aš vera įstęšulaust. Ķ almennum efnahagsmįlum leggjum viš til aš tķmabili įbyrgšarleysis og inngripi rķkisvalds ķ samninga ljśki og um leiš hefjist tķmabil įbyrgšar einstaklinga og samtaka žeirra. Viš viljum aš einstaklingar og samtök žeirra semji meš frjįlsum hętti og beri aš fullu og öllu įbyrgš į žvķ sem samiš er um. Žegar samiš er um fiskverš t.d. į rķkisvaldiš engin afskipti aš hafa af žvķ, heldur eiga kaupendur og setjendur aš semja eins og frjįlsir menn og bera aš fullu og öllu įbyrgš į žvķ sem samiš er um. Žaš gengur ekki aš rķkisvaldiš beri įbyrgš į slķkum samningum, sem sķšar eru innistęšulausir, og millifęri sķšar til óhęfra atvinnurekenda meš žvķ aš lękka gengiš, skattleggi innflutning til aš millifęra til žeirra sem sömdu um pappķrsveršmętin.

Sama veršur aš gilda um kaup og kjör. Žaš er ekki og į ekki aš vera hlutverk rķkisvaldsins aš grķpa inn ķ gerša samninga vegna žess aš įbyrgšarlaust hefur veriš samiš. Mönnum og samtökum žeirra mun undrafljótt lęrast aš beri žeir įbyrgš į samningum, sem geršir eru, er skynsamlega samiš į grundvelli žeirra veršmęta sem til skipta eru. Viš eigum aš hafa trś į mannfólkinu og samtökum žess.

Žetta eru tillögur um grundvallarbreytingu ķ efnahagsgeršinni, žar sem įbyrgš į žvķ sem menn gera og frelsiš til žess skipta meginmįli. Inngripin ķ žįgu hagsmuna hefur reynst röng leiš og śr sér gengin og sem auk žess hittir ęvinlega launafólkiš fyrir. Žeir spyrja: Hvaš ętliš žiš aš gera ķ efnahagsmįlum? Viš svörum og segjum: Žetta er žaš sem viš ętlum aš gera. Žetta eru till. sem munu leiša til jafnvęgis į skömmum tķma vegna žess aš fólki er treystandi ef stjórnkerfiš er heilbrigt.

Herra forseti og góšir įheyrendur. Ég hef ekki séš įstęšu til žess aš leika hinn hefšbundna leik flokkakerfisins og vil ekki vera aš metast um fortķšina. Okkur er lķka alveg sama. Fortķšin skiptir ekki meginmįli aš žessu leyti. En viš horfum til framtķšar. Viš horfum į fjörbrot flokkakerfis, sem stendur ekki lengur fyrir mismunandi skošanir fólksins ķ landinu, heldur forskrśfaša hagsmuni fįrra, en um leiš er žó atlaga aš hinum mörgu. Žeir eru nś aš svišsetja įgreining til žess aš geta skipt meš sér upp į nżtt aš afloknum kosningum.

Félagskerfiš į Ķslandi er stašnaš og žaš er hęttuleg stöšnun. Žaš svarar ekki lengur til žeirra meginhugmynda sem bęrast ķ brjóstum fólksins ķ žessu landi. Žaš bżst ekki til varnar į tölvuöld. Žaš er ekki fulltrśi fyrir žann hśmanisma, fyrir žaš manngildi sem hlżtur aš vera svar nęstu framtķšar. Ef svo fer engu aš sķšur aš fjórflokkarnir hljóti brautargengi mun hin félagslega stöšnun halda įfram.

Bandalag jafnašarmanna, hugmyndir okkar um breytt stjórnkerfi og dreift vald, įbyrgš og frelsi hinnar litlu einingar, er kall nżrrar tķšar gegn žessari žróun. Viš erum bjartsżn vegna žess aš žetta er hęgt. Viš erum bjartsżn vegna žess aš viš trśum žvķ aš žessar skošanir eigi samhljóm um landiš vķtt og breitt, aš tķmabili stöšnunar og žessarar upplausnar ljśki og viš taki nż hreyfanlegri og betri tķš. Žaš vorar brįtt ķ žessu landi og viš viljum aš žaš vori vķšar. --- Ég žakka žeim sem hlżddu.

___________________________________________


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Baldvin Jónsson

Mér finnst hreint ótrślegt aš lesa žetta yfir og get nįnast grįtiš viš tilhugsunina um hvernig mįlum vęri betur komiš hefši žó ekki nema hluti tillagnanna komist ķ gegn. Žaš er nęsta vķst aš spillingin ķ dag er įn vafa ķ einhverjum veldisvķs af žvķ sem aš hśn var 1982 žar sem aš sami flokkur hefur nś setiš į 5. kjörtķmabil og hefur nś tögl og haldir meš sķnu fólki ķ nįnast öllum stofnunum stjórnsżslunnar.

Baldvin Jónsson, 25.11.2008 kl. 16:38

2 Smįmynd: Rannveig H

Takk kęrlega fyrir žetta,var bśin aš gera tilraun til aš nį ķ žessar ręšur svo aš mér er žetta kęrkomiš. Held aš nś sé komin tķmi aš dusta verulega rykiš af žessum tilögum breyta og bęta ef meš žarf og taka ķ notkun.

Rannveig H, 25.11.2008 kl. 17:29

3 Smįmynd: Jennż Anna Baldursdóttir

Takk er sammįla Baldvini hér.  Mašur gęti grįtiš.

Takk Lįra Hanna.

Jennż Anna Baldursdóttir, 25.11.2008 kl. 17:48

4 Smįmynd: Heidi Strand

Vil benda ykkur į žįtt į Nrk 1 kl 20.30 um Glitnir og Jón Įsgeir.
Smį kynning. Žar er lķka sagt frį hernašarkarlinn hans Geirs.

http://nrk.no/

Heidi Strand, 25.11.2008 kl. 18:57

5 identicon

Vilmundur var frįbęr og margar hugmyndir hans eiga enn erindi. Ķslenska afturhaldsfélagiš hefur hins vegar gętt žess aš hrinda engri žeirra ķ framkvęmd. kv. B

Baldur Kristjįnsson (IP-tala skrįš) 25.11.2008 kl. 19:01

6 Smįmynd: Hólmfrķšur Bjarnadóttir

Er ekki bśin aš lesa ręšurnar, en man vel eftir žvķ hve miklum usla Vilmundur olli ķ žjóšfélaginu į sķnum tķma. Žaš voru margir hneykslašir į mįlflutningi hans og fannst hann tala "óviršulega" um frammįmenn žjóšarinnar. En žaš er oft žannig aš žeir sem fyrst fara af staš meš mįl eru vķttir fyrir opinskįr umręšur. Žaš er reyndar glöggt merki um aš viškomandi hafi komiš viš of mörg kaun til aš žaš vęri žolandi fyrir žį sem um var rętt. Hann var mjög opinn og talaši įn tępitungu. Slķkt var bara ekki til sišseins og sagt er į žessum tķma. Ég ętla aš lesa žessar frįbęru ręšur seinna ķ kvöld og skrifa aftur

Hólmfrķšur Bjarnadóttir, 25.11.2008 kl. 20:24

7 identicon

Mögnuš lesning. Žį er bara aš bretta upp ermarnar og hella sér ķ pólķtķk, vera tilbśin ķ nęstu kosningum. Hvaš segiš žiš?

Arinbjorn Kuld (IP-tala skrįš) 25.11.2008 kl. 20:42

8 Smįmynd: Hólmdķs Hjartardóttir

Les ręšurnar seinna. Mikiš hefši veriš gaman aš hafa Vilmund į lķfi nśna

Hólmdķs Hjartardóttir, 25.11.2008 kl. 20:54

9 identicon

Hugsa sér aš Vilmundur og "gungan og druslan" voru góšir kunningjar.  Žetta er efni ķ stóran róman. 

marco (IP-tala skrįš) 25.11.2008 kl. 23:47

10 identicon

Getur veriš aš aftur sé kominn tķmi fyrir Bandalag Jafnašarmanna? Alvöru jöfnuš, jafnręši og jafnrétti. Alvöru žrķskiptingu og ašskilnaš löggjafar- framkvęmda- og dómsvalds eins og Vilmundur baršist fyrir. Žaš skyldi žó ekki vera.

Solveig (IP-tala skrįš) 25.11.2008 kl. 23:58

11 Smįmynd: Kjartan Pétur Siguršsson

Hér er hęgt aš kjósa fólk ķ nżja og betri Rķkisstjórn.

http://www.photo.is/nyrikisstjorn.html

Smį vķsir aš kosningakerfi sem er vonandi žaš sem koma skal.

Aušvelt er aš kjósa um menn og mįlefni meš žessu móti.

Kjartan Pétur Siguršsson, 26.11.2008 kl. 00:00

12 Smįmynd: Hólmdķs Hjartardóttir

Magnaš aš lesa žetta nśna

Hólmdķs Hjartardóttir, 26.11.2008 kl. 01:05

13 Smįmynd: Hólmfrķšur Bjarnadóttir

Jį, žetta er góš og merkileg lesning. Las reyndar sķšustu ręšuna bara lauslega. Žaš hafa nokkrar tillögur Vilmundar nįš fram aš ganga eins og hinir svoköllušu vinnustašasamningar eša stofnanasamningar, en hann talar um rétt fólk į stęrri vinnustöšum til aš semja beint viš vinnuveitanda.

 Seta ķ stjórnum stofnana og fyrirtękja er mun minna ķ höndum žingmanna enn įšur. Nś er lķka ašeins hęgt aš tala um tvo flokka sem sinna hinni eiginlegu hagsmunagęslu og žaš eru žeir sem viš köllum gömlu flokkana. En žar er lķka hagsmunagęslan ķ botni, žaš er örugglega fróšlegt aš lesa bók Bjarna Haršarsonar fv. žingmanns Framsóknar, en ķ henni er fariš innķ Flokksstarfiš į gagnrżninn hįtt ef marka mį Kastljós ķ kvöld.

Gamla SĶS veldiš er ekki meš hįvaša eša lęti, en žaš er enn til og ręšur žvķ sem žaš vill. Hvernig mį žaš vera aš kaupfélagsstjóri noršur ķ landi geti lofaš rķkisstofnun ķ įkvešiš byggšarlag, gegn žvķ aš hans kaupfélag komast yfir nżjasta saušfjįrslįturhśs landsins. Žar lįg góšur kašall ķ lófa.

Vilmundur saumaši aš mörgum ķ žessum ręšum og hefur komiš viš mörg kaun

Hólmfrķšur Bjarnadóttir, 26.11.2008 kl. 01:38

14 Smįmynd: Bragi Einarsson

Vilmundur var magnašur karakter og žetta sem hann baršist fyrir į sķnum tķma, var žį löngu tķmabęrt aš gera! Žś getur rétt ķmyndaš žér hversu mikil žörf er į einum VIlmundi ķ dag!

Bragi Einarsson, 26.11.2008 kl. 09:09

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband